Gośćmi wywiadu są Sebastian Lorenz – Dyrektor ds. Infrastruktury Cyfrowej z MaxtoITS oraz Andrzej Miłkowski – Prezes firmy Twoja Prywatna Sieć – ekspert od technologii telekomunikacyjnej i rozwiązań sieciowych. Rozmowę prowadzi Jan Murzański.
„Te zmiany idą w dobrym kierunku”
JM: Sieci P5G to nowe rozwiązanie dla lokalnego AI oraz nowoczesnych aplikacji dla samorządów i przemysłu. Czy projekt nowego zarządzenia Prezesa UKE zmieni rynek private 5G?
AM: Oczywiście. Zmiany, które Urząd Komunikacji Elektronicznej proponuje w nowym projekcie dotyczącym prywatnych sieci 5G, idą w dobrym kierunku. Zaproponowano rozwiązania, które pozwolą jednostkom samorządu terytorialnego budować sieci smart city. Zwiększono moce możliwe do instalowania
na stacjach średniej mocy. Dzięki temu zasięg takich sieci będzie większy.
Najbardziej cieszy nas jednak likwidacja listy lokalizacji, w których obowiązywał zakaz używania stacji średniej mocy. Wprowadzono bardziej precyzyjne ograniczenia dotyczące obszarów lotnisk. Dzięki temu wiele miast, które wcześniej znajdowały się w obszarach wykluczonych, będzie mogło budować własne sieci private 5G. Już teraz są klienci, którzy przyglądali się takim rozwiązaniom, ale wcześniej nie mogli ich wdrożyć przez obowiązujące ograniczenia.
SL: Z technicznego punktu widzenia wszystko, co zostało powiedziane, jest prawdą. Te zmiany powinny ułatwić wdrażanie sieci private 5G. Natomiast pytanie brzmi: czy to realnie zmieni rynek?
Moim zdaniem straciliśmy co najmniej dwa lata przez wcześniejszy kształt regulacji. Rynek pokazał, że były one zbyt rygorystyczne z punktu widzenia budowy sieci prywatnych. Najlepszym dowodem jest liczba komercyjnych wdrożeń. Gdy rozmawiamy z producentami technologii, widzimy realizacje na całym świecie i w Europie, ale bardzo mało wdrożeń z Polski. Nie dlatego, że ich nie ma, tylko dlatego, że jest ich bardzo niewiele w obszarach, dla których Private 5G są przeznaczone, czyli
w przemyśle. Cieszę się, że te zmiany się pojawiły, ale traktuję je raczej jako korektę wcześniejszych błędów niż jakieś wyjątkowe uprzywilejowanie tej technologii.
„Samorządy potrzebują edukacji i wsparcia”
JM: P5G jako element infrastruktury krytycznej dla AI. Jak można zapewnić stabilność takich sieci, skoro już teraz procesy administracyjne i ograniczenia pasma (np. dla JST) utrudniają ich budowę?
SL: Patrząc na projekt zmian, trudno nie odnieść się do ograniczenia pasma dla jednostek samorządu terytorialnego. Trudno traktować to jako przykład wsparcia.
Drugim problemem jest brak wiedzy po stronie samorządów dotyczącej Private 5G i rozwiązań AI. Temat jest medialny, ale praktyczna wiedza w zakresie bezpieczeństwa przesyłania danych pozostaje ograniczona. Mamy tu połączenie dwóch bardzo wymagających obszarów: zaawansowanej mało znanej technologii
i skomplikowanych procesów zakupowych. Do tego dochodzą procedury przetargowe i rygorystyczne przepisy prawa zamówień publicznych.
Samorządy często mają ograniczone zasoby IT, więc muszą pozyskiwać wiedzę bezpośrednio z rynku IT. To sprawia, że wdrażanie takich rozwiązań będzie procesem trudnym i wymagającym dużej edukacji klientów końcowych prze integratorów i producentów tych rozwiązań.
AM: Zapewnienie stabilności wdrożenia, utrzymania i rozwoju takich sieci to zadanie dla integratorów lub dostawców.
Integrator jest tym elementem układanki, który potrafi przeanalizować potrzeby klienta, wdrożyć rozwiązanie i utrzymywać je przez lata. Jeżeli chodzi o ograniczenia pasma dla JST, istnieje pewien ciekawy mechanizm. Ograniczenie obowiązuje wtedy, gdy samorząd nie porozumie się z operatorem komórkowym działającym
w niższym, sąsiadującym paśmie.
Jeśli integrator i JST będą potrafili zsynchronizować obie sieci, możliwe będzie wykorzystanie pełnego zakresu pasma. To bardzo interesujące wyzwanie w zakresie współpracy między komercyjnymi operatorami a samorządami.
„Czy to dobrze? Sprzedawaliśmy Private 5G jak lepsze WiFi?”
JM: Co jest obecnie największą barierą: brak technologii, brak budżetów, czy może właśnie „nadmiarowa” ostrożność wynikająca ze strachu przed cyberatakami?
SL: Powiem trochę przekornie. W mojej ocenie największą barierą było to, że my, jako integratorzy, próbowaliśmy sprzedawać Private 5G jako sieć WLAN premium. Jak po prostu trochę lepsze i bezpieczniejsze Wi‑Fi. To był błąd. Private 5G jest droższa we wdrożeniu i utrzymaniu niż WLAN i powinna być proponowana wyłącznie jako rozwiązanie konkretnego problemu biznesowego klienta. Aby to było możliwe, najpierw musimy dobrze zrozumieć problemy klienta. Dopiero później możemy udowodnić, czy Private 5G realnie pomaga osiągnąć określone cele biznesowe
Technologia i budżet są ważne, ale moim zdaniem wtórne. Jeśli klient widzi konkretną wartość biznesową i przewidywany zwrot z inwestycji, wtedy łatwiej podejmuje decyzję o wdrożeniu.Dlatego klient musi ją traktować jako inwestycję, a nie koszt.
AM: Po pierwsze, nie zgadzam się z tym, że sieci prywatne są droższe niż sieci Wi‑Fi. Im bardziej skomplikowana jest sieć Wi‑Fi, tym więcej potrzeba urządzeń, okablowania i powiązanej infrastruktury. Na konkretnych przykładach można pokazać, że private 5G wcale nie musi być droższe.Oczywiście, jeśli firma ma już działającą sieć Wi‑Fi i chce dodatkowo zbudować private 5G, pojawia się dodatkowy koszt. Trzeba jednak pamiętać, że obie technologie są kompatybilne i mogą działać razem.
W zeszłym roku uczestniczyłem w seminariach prowadzonych przez amerykańskich integratorów budujących private 5G od kilku lat. Pokazano tam bardzo ciekawą statystykę: 55% wdrożonych sieci zwróciło się w ciągu sześciu miesięcy, a 100% inwestycji spłaciło się w ciągu dwóch lat. To pokazuje, że integratorzy dobrze zrozumieli problemy operacyjne klientów i budowali sieci tak, aby realnie eliminować koszty albo zwiększać zyski.
Podano nawet przykład klienta, któremu inwestycja zwróciła się już po miesiącu, ponieważ zniknęły problemy związane z niestabilną siecią Wi‑Fi.
Właśnie to jest dziś jedno z największych wyzwań dla integratorów: bardzo dobrze zrozumieć, co private 5G ma dać klientowi i jaką wartość biznesową wniesie. Jeżeli chodzi o polski rynek, problemem był również brak konkurencji po stronie dostawców. Przez długi czas praktycznie istniał jeden dostawca takich rozwiązań. To wpływało zarówno na ceny, jak i na możliwości technologiczne.
Na szczęście zaczynają pojawiać się nowi dostawcy z doświadczeniem z innych rynków. Dzięki temu sytuacja będzie się poprawiała. I jeszcze jedna ważna rzecz: klient powinien zaufać rozwiązaniom dostawców, którzy mają realne doświadczenie, i nie próbować łączyć zbyt wielu różnych technologii jednocześnie, bo to zwykle kończy się bardzo skomplikowanym wdrożeniem.
JM: To nie jest cały artykuł, bo to jest temat rzeka. Dlatego przygotowaliśmy dla Państwa – drodzy czytelnicy – cały wywiad w wygodnym formacie PDF.
Jest absolutnie darmowy – wystarczy wypełnić formularz. Dokument pobierze się automatycznie wraz z oficjalnym dokumentem konsultacji przesłanym do UKE.
W rozmowie poruszamy takie kwestie jak:
- „Sieć jest tak bezpieczna, jak jej najsłabszy punkt” – bezpieczeństwo sieci P5G
- „Blokowanie dronów byłoby błędem” – ograniczenia dotyczące dla dronów
- „Dane stają się najważniejszym zasobem” – Edge Computing
- „Prostota obsługi nie może oznaczać utraty kontroli” – ryzyka i zagrożenia
- “Private 5G nie jest usługą skierowaną do dyrektorów IT” – P5G to szansa dla polskiego przemysłu?
- „Boom na Private 5G dopiero przed nami” – przewidywania przyszłości
5G TACTIC – Urząd Komunikacji Elektronicznej
Prywatna sieć 5G w IŁ z pozwoleniem UKE – Instytut Łączności – Portal Gov.pl
